To pytanie brzmi jak metafora, ale w przypadku barbeta ma bardzo dosłowny i historyczny sens. Barbet to pies, którego historia zaczyna się tam, gdzie kończy się suchy ląd. Od wieków psy tego typu były nierozerwalnie związane z wodą, bagnami, rzekami, mokradłami i polowaniami na ptactwo wodne. Ich zadaniem nie było jedynie towarzyszenie człowiekowi, ale realna praca w żywiole, który dla wielu innych psów pozostawał trudnym lub niechętnie wybieranym środowiskiem. Historia Barbeta pokazuje, że woda była nie tylko miejscem pracy, ale wręcz środowiskiem, które ukształtowało ten typ psa. Od najstarszych opisów psów wodnych u renesansowych przyrodników, przez myśliwskie psy bagienne, aż po francuskie barbety i inne europejskie psy aportujące, wszystko kręci się wokół jednego żywiołu. O przodkach dzisiejszego Barbeta, czyli francuskiego pies dowodnego wspominano już kilka stuleci temu. To jedna z najstarszych europejskich ras użytkowych związanych z pracą w wodzie. Dawniej psy tego typu wykorzystywano do polowań na ptactwo wodne, aportowania oraz pracy na terenach bagiennych i podmokłych. Ceniono je za wytrzymałość, odwagę, doskonały węch oraz naturalną chęć pracy w wodzie. Sama nazwa barbet pochodzi od francuskiego słowa barbe, czyli „broda”, co nawiązuje do charakterystycznego owłosienia kufy. Już w XVI wieku szwajcarski przyrodnik Conrad Gesner w monumentalnym dziele Historiae animalium opisywał psy wodne określane jako Canis aquaticus. Były to długowłose psy wykorzystywane do pracy w wodzie i aportowania ptactwa. W tamtym okresie nie istniały jeszcze współczesne rasy psów, jednak opisy te uważa się dziś za jedne z najstarszych odniesień do europejskich psów wodnych, z których później wywodził się między innymi barbet. Już w dawnych francuskich źródłach kynologicznych oraz tekstach myśliwskich określenie „barbet” odnosiło się do kudłatych psów wodnych używanych przez myśliwych polujących na terenach podmokłych i bagiennych. W XVIII wieku francuski przyrodnik Georges-Louis Leclerc de Buffon opisywał barbety w swoim dziele Histoire naturelle. Rozróżniał między innymi większy typ „Grand Barbet” oraz mniejszy „Petit Barbet”. Historyczne ryciny z tego okresu pokazują psy o mocnej budowie, obfitej, wełnistej, falowanej sierści i wyraźnym typie użytkowym. Dawne europejskie psy wodne były ze sobą blisko spokrewnione, a granice pomiędzy poszczególnymi typami nie były wyraźne. Historycy kynologii często wskazują, że barbet i wczesne pudle miały wspólne pochodzenie i przez długi czas były traktowane jako bardzo podobne psy użytkowe. O psach tego typu wspominano również w kolejnych stuleciach. Carl Linnaeus określał długowłose psy pracujące przy wodzie mianem Canis aquaticus. W 1889 roku Diguet w książce La Chasse au Marais opisywał barbety jako psy pracujące na terenach bagien, mokradeł i zbiorników wodnych. Również późniejsi autorzy przedstawiali je jako wszechstronne psy myśliwskie, zdolne do pracy zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Theodor Studer w 1901 roku w pracy Die prähistorischen Hunde in ihren Beziehungen zu den gegenwärtigen Rassen analizował budowę czaszki i uważał, że barbet mógł powstać z krzyżowania dawnych psów myśliwskich oraz pasterskich. Wskazywał między innymi na pewne podobieństwa do briarda. W XIX wieku zmieniający się styl polowań, rozwój broni palnej oraz stopniowe zanikanie tradycyjnych terenów bagiennych sprawiły, że zapotrzebowanie na dawne psy wodne zaczęło maleć. Pod koniec XIX wieku polowania na ptactwo wodne stawały się coraz mniej popularne, a razem z nimi malała popularność barbetów. Rasa została dodatkowo wyparta przez nowe, ówcześnie modne psy myśliwskie i użytkowe. W efekcie w XX wieku barbet niemal zniknął, a jego populacja stała się bardzo mała. W czasie I i II wojny światowej populacja barbetów we Francji jeszcze bardziej się zmniejszyła a w niektórych regionach mogła ograniczać się wręcz do pojedynczych osobników. Hodowla w tym okresie miała bardzo chaotyczny i nieformalny charakter. Psy rozmnażano głównie bazując na tych, które wydawały się być w typie rasy. Nie prowadzono jednak systematycznej dokumentacji hodowlanej, a związki kynologiczne w praktyce nie funkcjonowały w sposób umożliwiający kontrolę rozrodu czy rejestrację rodowodów. W efekcie trudno dziś jednoznacznie określić, co dokładnie było wówczas uznawane za barbeta. W różnych częściach Francji istniały niewielkie, odrębne populacje, które różniły się między sobą budową i typem sierści. Mimo to próbowano kojarzyć ze sobą psy posiadające cechy użytkowe charakterystyczne dla rasy. Po wojnach rozpoczęto próby odbudowy rasy, jednak bazowano na bardzo ograniczonym i niejednorodnym materiale hodowlanym. W tym okresie pojawiły się działania mające na celu uporządkowanie i ujednolicenie barbeta. Jedną z kluczowych postaci tego procesu był Jean-Claude Hermans, który dążył do stworzenia bardziej spójnej populacji. Hermans był również zwolennikiem tego, aby barbet pozostał psem funkcjonalnym, a nie jedynie ozdobnym. Podkreślał znaczenie zdrowia, naturalnej budowy i użytkowości, co miało duży wpływ na dalszy kierunek hodowli. Dzięki takim założeniom rasa zachowała swój wszechstronny charakter i predyspozycje do aktywnej pracy z człowiekiem. Psy pochodzące z linii rozwijanych przez Hermansa stały się ważną częścią współczesnej populacji barbeta. W efekcie dzisiejszy barbet jest rasą, która przeszła kilka etapów kryzysu i odbudowy, od pojedynczych przedwojennych hodowli, przez wojenne przetrwanie w formie psów użytkowych „w typie rasy”, aż po późniejsze, świadome programy hodowlane mające na celu jej ujednolicenie i stabilizację. Współczesny barbet nadal odzwierciedla tę historię. Mimo obowiązującego wzorca rasy widoczne są w nim pewne różnice wynikające z wieloetapowego odtwarzania populacji i łączenia różnych linii hodowlanych, które przez dziesięciolecia rozwijały się częściowo niezależnie. Do dziś w rasie można zauważyć wyraźne różnice np. w typie sierści, występują psy o włosie bardzo kręconym, gęstym i mocno „wełnistym”, ale także osobniki o szacie delikatnej, bardziej falowanej, luźniejszej i mniej zwiniętej. Różnice te wynikają właśnie z historii odtwarzania rasy i mieszania różnych linii hodowlanych w XX wieku.